نقد کوتاه و معرفی کتاب


نفس
اثر نرگس آبیار


علتش را نمی دانم ولی برای خرید و خوندن این کتاب ذوق و شوق زیادی داشتم . که متاسفانه تمام این شوق جای خود را به ناامیدی از این کتاب داد . کتاب نقاط قوت و صد البته نقاط ضعفی هم دارد ، به طوری که فکر نکنم دوباره سراغ خواندن دوباره ی این اثر بروم . قبل از هر چیز باید بگویم که خانم نرگس آبیار را می توان بیشتر به عنوان کارگردانی فوق العاده شناخت تا یک نویسنده ی عالی . از هر جنبه ای که نگاه می کنم ، به نظر من فیلم حداقل یک سر و گردن بالاتر از کتاب اقتباسی خود قرارگرفته است . لینک نقد فیلم هم در انتهای این نقد قرار می دهد . شاید نرگس آبیار در فیلم نامه نویسی و کارگردانی این اثر خلاقیت وزیبایی های بزرگی را به تصویر می کشد اما درمورد کتاب باید بگویم که تقریبا فقط ظاهری تک بعدی از ایده ی تکامل یافته ی فیلم آن است . 
کتاب در مورد پرسه ها و روزمرگی های دخترکی به نام "بهار" است . بهاری که در دوران انقلاب و جنگ ، دو بزنگاه مهم از تاریخ معاصر ایران قرار گرفته است . طبق همین گفته ها انتظار افکار و دغدغه های به مراتب عمیق تری را از دختری در آستانه ی بلوغ داشتم . اما تمام کتاب آن هم به سبک فانتزی کودکان ، محیط ، حوادث ، شخصیت ها و جامعه را با لحنی کودکانه برای مخاطب تصویرسازی می کند . لحنی که از ابتدا تا انتهای قصه ، هر چند با گذشت زمان و بزرگ شدن بهار ، ثابت می ماند . شاید انتظار داشتم که با "بهار" ی مواجه شوم که در لحظات اوج داستان ، جایی که دنیای سیاه بزرگتر ها توصیف می شد ، درام قوی تری را با افکار و فانتزی های فکری خود رقم بزند . دختری که قلبش از سیاهی های ایران ناراحت است و در دنیای ساده و کودکانه ی خودش به دنبال نفس و باطن زیبای باقی مانده از ویرانی های فکری آدم ها ، می گردد . اما حتی در لحظاتی که داستان در فیلم اوج میگیرد ما فقط با افکار کودکانه ی "بهار" طرف می شویم . شخصیت پردازی داستان خوب و راضی کننده است . نحوه ی حرف زدن و عقاید شخصیت های داستان با توجه به قرار داشتن آن ها در دوران پهلوی و انقلاب ، به درستی و در حدانتظار است . به طور مثال ننه آقا ، مادربزرگ "بهار" ، دقیقا همان مادربزرگ های قدیمی ایرانی را در ذهن شما تصویر می کند که شاید زیاد غر می زنند ، با جارو دنبال بچه ها می کنند ، زندگیشان بر اساس سنن و قواعد اسلامی می گردد و درمورد هر چیزی جمله "فلان هم فلان های قدیم " را به کار می برند . همچنین باید گفت که داستان از نظر ادبی هیچ کم و کسری ندارد و نثر ساده ی آن همراه با توصیفات زنده و استفاده از کلمات به جا ، به شدت دل نشین است . داستان نقاط شروع ، عطف و پایان بزرگ و احساسی ندارد و بیشتر شامل حوادث و اتفاقاتی است که در زندگی "بهار" یا در تخیلاتش رخ می دهند . این کتاب رمانی عالی و درگیر کننده از احساسات و افکار دختربچه ای به سن "بهار" نیست و داستانی است ، بعضا فانتزی ، از نگرش کودکانه ی او به زندگی است که دوست دارد آن را ، با تمام تلخی و شیرینی هایش ، یک نفس به سبک خودش تجربه کند . 

شرمنده بابت قلم پر ضعف بنده

 

نفس (Breath)